Η έρευνα έχει λήξει
0 Η
0 Ω
0 Λ

Περιγραφή

Τα πρόσφατα ακραία καιρικά φαινόμενα μας δείχνουν το σκληρό πρόσωπο της κλιματικής κρίσης. Εάν οι καταστροφές από τον Αμαζόνιο και τη Σιβηρία μέχρι την Καλιφόρνια και την Ελλάδα, συμβαίνουν επειδή η θερμοκρασία έχει αυξηθεί σήμερα κατά 1.1oC, πώς θα μοιάζει ο πλανήτης και η ανθρωπότητα αν η θερμοκρασία αυξηθεί έως και κατά 4oC, όπως μας προειδοποιεί η επιστήμη; Η κατάρρευση της φύσης και της άγριας ζωής, η εκθετική επιδείνωση των ακραίων καιρικών φαινομένων, η εμφάνιση νέων πανδημιών, η μείωση της αγροτικής παραγωγής και των υδατικών αποθεμάτων αποτελούν τα συμπτώματα μιας κλιμακούμενης οικολογικής κρίσης που απειλεί περιβάλλον και ανθρωπότητα.

Δεν έχουμε χάσει ακόμα την ευκαιρία να αλλάξουμε το μέλλον μας. Αυτή η δεκαετία μας προσφέρει μία ανεπανάληπτη ευκαιρία για τολμηρή κλιματική δράση. Η καθαρή ενέργεια είναι πλέον η πιο ανταγωνιστική επιλογή με επενδύσεις που τονώνουν παράλληλα την οικονομία, ενώ η τεχνολογική πρόοδος προσθέτει όλο και περισσότερες λύσεις. Η λίστα κρατών και επιχειρήσεων που δεσμεύονται σε φιλόδοξους κλιματικούς στόχους αυξάνεται κάθε μέρα. Ένα παγκόσμιο κίνημα σε κάθε γωνιά του κόσμου κινητοποιείται απαιτώντας αποτελεσματική κλιματική δράση.

Μέρος αυτής της παγκόσμιας προσπάθειας είναι και η νέα μας πρωτοβουλία. Σε συνεργασία με το Vouliwatch ξεκινάμε την πρώτη πραγματικά ανοιχτή και συμμετοχική διαδικασία διαβούλευσης με στόχο τη δημιουργία φιλόδοξου κλιματικού νόμου στην Ελλάδα!

Πώς λειτουργεί

Γενικά

Η φιλοδοξία, η ευρεία συμμετοχή και η υποστήριξη του κλιματικού νόμου είναι τα θεμελιώδη στοιχεία που θα κρίνουν την επιτυχία του. Με άλλα λόγια, η ενεργή συμμετοχή σου είναι απαραίτητη! Η διαδικασία αποτελείται από τρεις φάσεις και εσύ μπορείς να συμμετάσχεις σε όλες ή σε όποιες επιθυμείς:
  • Συμπληρώνεις το σύντομο ερωτηματολόγιο, το οποίο θα καθορίσει το πλαίσιο και το περιεχόμενο του κλιματικού νόμου.
  • Συμμετέχεις στην ανοικτή δημόσια διαβούλευση και συνδιαμορφώνεις με άλλους πολίτες το αρχικό προσχέδιο.
  • Πιέζεις την πολιτική ηγεσία με συλλογή υπογραφών να υιοθετήσει τον κλιματικό νόμο!

Πως συμμετέχω

  • Διαμορφώνεις τη βάση της συζήτησης
    Συμπληρώνεις ειδικό, σύντομο ερωτηματολόγιο που θα σου στείλουμε. Οι απαντήσεις σου θα αξιοποιηθούν ώστε να διαμορφωθεί το πλαίσιο και το περιεχόμενο του κλιματικού νόμου
  • Συμμετέχεις στη διαβούλευση
    Αφού αξιολογήσουμε σε συνεργασία με το επιστημονικό συμβούλιο όλες τις απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο, θα διαμορφώσουμε το προσχέδιο του κλιματικού νόμου το οποίο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Εκεί έχεις τη δυνατότητα να τροποποιήσεις ή να σχολιάσεις το κείμενο, να σχολιάσεις άλλο σχόλιο, καθώς και να ψηφίσεις τροπολογίες ή/και σχόλια άλλων χρηστών.
  • Προωθείς τον κλιματικό νόμο
    Αφού επεξεργαστούμε και ενσωματώσουμε τα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης, θα παρουσιάσουμε το τελικό σχέδιο του κλιματικού νόμου. Εδώ έχεις τη δυνατότητα να πιέσεις την πολιτική ηγεσία να υιοθετήσει τον κλιματικό νόμο μέσα από τη συλλογή υπογραφών.

Προφίλ

Η συμμετοχή σου σε όλα τα στάδια είναι σημαντική και μπορείς να έχεις ενεργό ρόλο είτε ως επισκέπτης είτε ως εγγεγραμμένος χρήστης δημιουργώντας το δικό σου προφίλ μέσα στην πλατφόρμα.

Eγγεγραμμένος χρήστης/-ρια
Έχεις τη δυνατότητα να συμπληρώσεις το ερωτηματολόγιο και να επεξεργαστείς το προσχέδιο του κλιματικού νόμου στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης. Μπορείς να σχολιάσεις ή και να τροποποιήσεις το κείμενο καθώς και να ψηφίσεις θετικά τροποποιήσεις ή σχόλια άλλων χρηστών. Σε περίπτωση που το σχόλιο ή η τροποποίηση ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο, θα οριστείς ως συνδημιουργός και θα λάβεις στο προφίλ σου την ειδική σήμανση.
Eπισκέπτης/-ρια
Εχεις τη δυνατότητα να συμπληρώσεις το ερωτηματολόγιο και να επεξεργαστείς το προσχέδιο του κλιματικού νόμου στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης. Μπορείς να σχολιάσεις ή και να τροποποιήσεις το κείμενο καθώς και να ψηφίσεις θετικά τροποποιήσεις ή σχόλια άλλων χρηστών. Σε περίπτωση που το σχόλιο ή η τροποποίηση ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο, θα οριστείς ως συνδημιουργός και θα λάβεις στο προφίλ σου την ειδική σήμανση.

Βασικές αρχές συμμετοχής

Το κείμενο της διαβούλευσης είναι αποτέλεσμα μίας ανοικτής και συμμετοχικής διαδικασίας από πολίτες και φορείς. Ως εκ τούτου, όλες οι απόψεις είναι σεβαστές και ο στόχος μας είναι να ενσωματωθούν όλα τα σχόλια και οι τροποποιήσεις που θα συμβάλουν στην ενίσχυση της πρότασης κλιματικού νόμου. Ο διάλογος επιτρέπεται ελεύθερα αρκεί:

  • Να μην περιέχει ρατσιστικό και υβριστικό περιεχόμενο ή ρητορική μίσους
  • Να μην αναπαράγει αντιεπιστημονικές θέσεις

Σε αυτές τις περιπτώσεις τα σχόλια θα αποκρύπτονται. Η απόκρυψη των σχολίων θα γίνεται με πρωτοβουλία της διαχειριστικής ομάδας ή μετά από υπόδειξη των χρηστών.

Eπιστημονικό γνωμοδοτικό συμβούλιο

Η ομάδα του WWF που θα αναλάβει την επεξεργασία των σχολίων και τη δημιουργία του προσχεδίου του Κλιματικού νόμου θα πλαισιώνεται από το “επιστημονικό συμβούλιο” που έχει στόχο την παροχή επιστημονικής και στρατηγικής υποστήριξης. Το επιστημονικό συμβούλιο αποτελείται από τα παρακάτω άτομα:

Νατάσα Ρωμανού
Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Goddard της NASA Περισσότερα
Μαρία Γαβουνέλη
Αναπληρώτρια καθηγήτρια, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ & Πρόεδρος, Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Περισσότερα
Λευτέρης Παπαγιαννάκης
Επικεφαλής Συνηγορίας, Έρευνας και Πολιτικής, SolidarityNow Περισσότερα
Παναγιώτης Δημόπουλος
Πτυχίο Βιολογίας, Σχολή Θετικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πατρών (1987) Διδάκτορας Βιολογίας Περισσότερα
Ευτύχης Σαρτζετάκης
Kαθηγητής Οικονομικών του Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Περισσότερα
Αντώνης Μπρούμας
Νομικός και ακτιβιστής Περισσότερα
Βασίλης Αντωνιάδης
Senior Partner BCG Περισσότερα

Αρχές κλιματικού νόμου

Η επιστήμη βάζει τον πήχη
Η φιλοδοξία, η αποτελεσματικότητα και η ρεαλιστικότητα του κλιματικού νόμου κρίνεται από την επιστήμη, που είναι σαφής: για να έχουμε καλές πιθανότητες να αποτρέψουμε μία ανεξέλεγκτη κλιματική κρίση, πρέπει να πετύχουμε μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050. Ο κλιματικός νόμος θα προβλέπει εμπροσθοβαρή τροχιά οριστικής απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα με αυστηρούς και φιλόδοξους, ενδιάμεσους στόχους ανά δεκαετία, καθώς και τακτικούς κύκλους αξιολόγησης προόδου ώστε να ενσωματώνονται οι πιο πρόσφατες τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις και να διορθώνονται λάθη. Προς αυτήν την κατεύθυνση, θα συσταθεί ολιγομελές επιστημονικό συμβούλιο που θα απαρτίζεται από διακεκριμένες-ους εμπειρογνώμονες που ειδικεύονται σε ευρύ γνωστικό πεδίο. Ο ρόλος του επιστημονικού συμβουλίου είναι η επιστημονική συμβολή στη διαμόρφωση του κειμένου και η στρατηγική υποστήριξη σε κομβικά σημεία της διαδικασίας διαβούλευσης.
Διαφανής και συμμετοχική δράση
Η επιτυχία της πρότασης κλιματικού νόμου δεν θα καθοριστεί μόνο από το περιεχόμενο και τη φιλοδοξία του. Εξίσου σημαντική είναι η διαφανής και συμμετοχική διαδικασία που θα ενθαρρύνει την ενεργή συμμετοχή των πολιτών, ενδιαφερόμενων φορέων και ομάδων συμφερόντων. Η πρόταση του κλιματικού νόμου θα διαμορφωθεί αφού ακουστούν οι απόψεις των πολιτών (θα αποσταλεί ερωτηματολόγιο) και θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση για ικανό χρονικό διάστημα. Οι πολίτες που θα συμμετάσχουν στη διαβούλευση θα έχουν τη δυνατότητα να τροποποιούν το κείμενο και να κάνουν σχόλια, να ανταλλάσσουν απόψεις μεταξύ τους και να ψηφίζουν θετικά τροποποιήσεις και σχόλια τρίτων.
Ολοκληρωμένη κλιματική δράση
Ο ενεργειακός τομέας και ο κλάδος της ηλεκτροπαραγωγής ειδικότερα είναι οι τομείς με τη μεγαλύτερη συμμετοχή στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (σχεδόν 73% των εθνικών εκπομπών το 2018), αλλά δεν είναι οι μόνοι. Θα χρειαστεί δράση που καλύπτει και τους υπόλοιπους τομείς (βιομηχανία, γεωργία, απόβλητα), καθώς και όλα τα αέρια του θερμοκηπίου. Απαιτείται επίσης μέριμνα τόσο για την προσαρμογή της χώρας στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης όσο και για την αφαίρεση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Η διαμόρφωση στρατηγικής που εντοπίζει τους σημαντικότερους κλιματικούς κινδύνους και τους αντιμετωπίζει με τις λύσεις που προσφέρει η προστασία, διαχείριση και αποκατάσταση της φύσης (Nature Based Solutions) αποτελούν την πλέον αποτελεσματική και οικονομικά συμφέρουσα επιλογή, καθώς ενισχύουν την ανθεκτικότητα της φύσης και την προστασία των τοπικών κοινοτήτων, ενώ επιτυγχάνουν τη μείωση τόσο των εκπομπών, όσο και των συγκεντρώσεων αερίων του θερμοκηπίου. Η πρόταση κλιματικού νόμου θα προβλέπει επίσης πηγές και εργαλεία χρηματοδότησης ικανά να στηρίξουν το τιτάνιο έργο της απανθρακοποίησης της οικονομίας.
Κλιματική δικαιοσύνη
Δεν ευθύνονται και δεν πλήττονται όλοι το ίδιο από την κλιματική κρίση. Σήμερα, το πλουσιότερο 1% του πλανήτη ευθύνεται για υπερδιπλάσιες εκπομπές, από αυτές που προέρχονται από το φτωχότερο 50% της ανθρωπότητας, το οποίο και απειλείται περισσότερο από την κλιματική κρίση. Η πρόταση κλιματικού νόμου θα προβλέπει την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με δίκαιη κατανομή των βαρών και δίνοντας ριζικές λύσεις στο πρόβλημα της κλιματικής ανισότητας σε εθνικό επίπεδο. Οικονομικά αδύναμες και κοινωνικά ευπαθείς ομάδες, τοπικές κοινωνίες στα λιγνιτικά κέντρα, περιοχές όπου εγκαθίστανται έργα ΑΠΕ ή πλήττονται από την κλιματική κρίση, καθώς και πρόσφυγες και μετανάστες θα πρέπει όχι απλά να προστατεύονται, αλλά να στηριχθούν αποφασιστικά ώστε να αποκτήσουν ενεργό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση.
Η αρχή του “μη βλάπτειν”
Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και η δημιουργία μίας κλιματικά ουδέτερης οικονομίας μπορεί να έχει πολλαπλά παράλληλα οφέλη αν σχεδιαστεί σωστά. Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η διαχείριση, προστασία και αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, ο εκσυγχρονισμός του αγροδιατροφικού μοντέλου, η κυκλική οικονομία, οι συμπεριφορικές αλλαγές, είναι αναπόσπαστα κομμάτια της λύσης και θα πρέπει να ενσωματώνονται κατά τον σχεδιασμό της ενεργειακής μετάβασης. Σαν οδηγός, η πρόταση κλιματικού νόμου πρέπει να υπηρετεί και σε κάθε περίπτωση να μην συγκρούεται με τους διεθνείς Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs).
Συνοχή, συνέπεια και συνέχεια
Φιλοδοξία μας ο κλιματικός νόμος να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα και να μην αποτελέσει ένα ακόμα νομικό κείμενο που προστίθεται στην πολυνομία της χώρας. Η πρόταση κλιματικού νόμου κατά συνέπεια θα προβλέπει συμπαγές σύστημα διακυβέρνησης και οριζόντια συνεργασία μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, διαφανείς μηχανισμούς παρακολούθησης και αναφοράς και συνεχή διάλογο με την κοινωνία. Στόχος, το σύνολο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής, καθώς και η οικονομική δραστηριότητα της χώρας να ευθυγραμμίζονται με τον απώτερο στόχο της συγκράτησης της αύξησης της θερμοκρασίας σε 1.5oC. Προς αυτήν την κατεύθυνση θα προβλέπει την υποχρεωτική δημοσιοποίηση στοιχείων περί την έκθεση του χρηματοπιστωτικού τομέα και των μεγάλων επιχειρήσεων σε κλιματικό ρίσκο, καθώς και τη θέσπιση στόχων ευθυγράμμισης του χαρτοφυλακίου τους με την επίτευξη του στόχου του 1,5°C.
Από το παγκόσμιο στο τοπικό
Στοχεύοντας στη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού και καινοτόμου κλιματικού νόμου για την Ελλάδα, θα αξιοποιήσουμε τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα και την εμπειρία από κλιματικούς νόμους, πολιτικές και μέτρα που έχουν εφαρμοστεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο η απλή αναπαραγωγή και ενσωμάτωσή τους δεν εγγυάται αυτομάτως την επιτυχία - απαιτείται ως εκ τούτου η προσαρμογή τους στην ελληνική πραγματικότητα. Υπό αυτό το πρίσμα η πρόταση κλιματικού νόμου θα ενθαρρύνει τη διαρκή συνέργεια μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, του πολιτικού κόσμου και της κοινωνίας. Εξίσου σημαντικά, η πρόταση κλιματικού νόμου φιλοδοξεί να σηματοδοτήσει την ανάδειξη της Ελλάδας σε πρωταθλήτρια στις διεθνείς και ευρωπαϊκές εξελίξεις.